Het Indië-monument ‘Het Verre Oosten’in Enschede is een oorlogsmonument ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Azië en de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog (1941–1949). Het monument bevindt zich in het Blijdensteinparken vormt al decennialang een belangrijke plek van herinnering, herdenking en ontmoeting.

Achtergrond en betekenis

In tegenstelling tot Europa eindigde de Tweede Wereldoorlog in het Verre Oosten pas op 15 augustus 1945, met de capitulatie van Japan. Op deze datum kwam een einde aan jaren van bezetting, dwangarbeid en internering. Kort daarna volgde de Bersiap-periode, waarin opnieuw veel slachtoffers vielen onder de Indische gemeenschap.

Omdat de nationale herdenkingen op 4 en 5 meivooral gericht waren op gebeurtenissen in Nederland en Europa, kreeg 15 augustusvoor Indische Nederlanders een bijzondere betekenis als herdenkingsdag. Het Indië-monument in Enschede werd opgericht om een vaste plek te bieden waar deze geschiedenis herdacht en erkend kan worden.

Het monument werd vervaardigd in 1959en op 14 januari 1960officieel onthuld in het toen nieuw aangelegde Blijdensteinpark. De onthulling werd verricht door mevrouw Spoor-Dijkema, weduwe van generaal Spoor.

Jaarlijkse herdenking

De Stichting Herdenking Gevallenen in Zuid-Oost Azië 1941–1949 (SHGZA) organiseert jaarlijks bij dit monument een officiële herdenking rond 15 augustus. Deze herdenking staat in het teken van herinnering, erkenning en verbinding tussen generaties.

Het Indië-monument in Enschede was het eerste monument in Nederlanddat specifiek was gewijd aan de gebeurtenissen in het Verre Oosten. Tot de oprichting van het nationale Indisch Monument in Den Haag in 1988 had deze herdenking ook een landelijke betekenis.

Het monument

Het monument bestaat uit een bronzen beeldvan kunstenaar Hans Petri, dat een door geweld getroffen mens verbeeldt. Het beeld straalt kwetsbaarheid en menselijk leed uit en nodigt uit tot bezinning.

Het beeld staat op een lage sokkel van natuursteen. Op de sokkel zijn de volgende teksten aangebracht:

• Het Verre Oosten 1941–1945

• Nederlands Oost-Indië 1941–1949

Het bronzen beeld is gegoten door Binder & Schmidt.

Plaats van herinnering

Het Indië-monument in het Blijdensteinpark is een blijvende herinnering aan een vaak onderbelicht hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis. Het biedt ruimte om stil te staan bij het verleden, om verhalen door te geven en om samen te herdenken — toen, nu en voor toekomstige generaties.